از تریبون تا گفتوگو؛ سنتشکنی در نشستهای سیاسی و رسانهای/ سید محمد نجاتی
- شناسه خبر: 19539
- تاریخ و زمان ارسال: 11 مهر 1405 ساعت 14:26

سنتشکنی در نشستهای سیاسی و رسانهای؛ از «سخنرانیهای تکراری» تا «گفتمانهای مسئلهمحور»
گاهی یک نشست، فقط یک نشست نیست؛ میتواند نشانه تغییر یک نگاه باشد.
سالهاست بخش قابلتوجهی از همایشها و نشستهای تخصصی، در چرخهای آشنا و تکراری برگزار میشوند؛ سخنران پشت تریبون، مخاطب در جایگاه شنونده، مجموعهای از مطالب از پیش آماده و در نهایت چند پرسش محدود و پایان مراسم!
اما رسانه امروز، جامعه امروز و حتی مدیر امروز، دیگر با این الگوی یکسویه نمیتواند همه واقعیتهای پیچیده پیرامون خود را فهم کند.
آنچه کم داریم، سخنرانی نیست؛ گفتوگوست.
آنچه در فضای سیاسی و رسانهای استان سمنان بیش از هر چیز احساس میشود، میدانهایی برای گفتوگوی صریح، حرفهای، مسئلهمحور و اندیشهورزانه است؛ نشستهایی که در آنها خبرنگار و فعال سیاسی اجتماعی فقط شنونده نباشند، روابط عمومی صرفاً گزارشگر نباشد و استاد نیز تنها از پشت تریبون سخن نگوید.
از همین منظر، برگزاری سلسله نشستهای گفتمانی طی هفته گذشته در سمنان با حضور یکی از استادان دانشگاه و صاحبنظر حوزه امنیت ملی، تجربهای متفاوت و قابل تأمل بود؛ تجربهای که به باور بسیاری از حاضران، توانست بخشی از قالبهای مرسوم نشستهای رسمی را کنار بزند و فضایی برای شنیدن، پرسیدن، نقد کردن و مواجهه با مسائل واقعی ایجاد کند.
اهمیت این نشست فقط در عنوان و جایگاه مهمان آن نبود؛ اهمیت اصلی در جنس گفتوگو بود.
در روزگاری که بسیاری از مسائل رسانهای، اجتماعی و مدیریتی را نمیتوان با پاسخهای کلیشهای توضیح داد، جامعه نیازمند آن است که بتواند درباره مسائل پیچیده، بیپرده اما مسئولانه گفتوگو کند؛ درباره نقاط قوت و ضعف سخن بگوید، روایتهای مختلف را بشنود و حتی پرسشهایی را مطرح کند که معمولاً کمتر فرصت حضور در تریبونهای رسمی پیدا میکنند.
این همان نقطهای است که نشست از یک مراسم به یک «فرآیند فکری» تبدیل میشود.
ساختارشکنی در اینجا به معنای عبور از قانون، اخلاق یا ملاحظات حرفهای نیست؛ بلکه به معنای عبور از قالبهای فرسوده، تکراری و یکسویه است.
جامعه رسانهای استان سمنان بیش از آنکه به سالنهای مملو از سخنرانی نیاز داشته باشد، به اتاقهایی نیاز دارد که در آنها سؤال تولید شود؛ اختلاف دیدگاه شنیده شود؛ تجربهها روی میز بیاید و راهحلها از دل گفتوگو بیرون بیایند.
این استان، خبرنگاران، فعالان رسانهای، مدیران روابط عمومی، دانشگاهیان و فعالان اجتماعی و سیاسی فراوانی دارد که هرکدام بخشی از واقعیت جامعه را میبینند. اگر این نگاهها کنار یکدیگر قرار گیرند، حاصل آن میتواند چیزی فراتر از یک همایش چندساعته باشد: تولید فهم مشترک.
از همین رو، تداوم چنین نشستهایی و تبدیل آن به یک برنامه فصلی، منظم و مسئلهمحور میتواند تجربهای ارزشمند برای فضای رسانهای و اجتماعی استان باشد؛ نشستهایی با موضوعات واقعی، مخاطبان واقعی و فرصت واقعی برای گفتوگو.
وقت آن رسیده است که از «همایش برای همایش» عبور کنیم؛
از سخنرانیهای طولانی و تکراری فاصله بگیریم؛
و به سمت گفتمان برای مسئله، گفتوگو برای فهم و اندیشه برای راهحل حرکت کنیم.
رسانه، فقط ابزار انتقال خبر نیست؛ بخشی از سازوکار فهم جامعه است.
و اگر قرار است مسیر آینده روشنتر شود، نخست باید امکان گفتوگو درباره مسیر را فراهم کنیم.
استان سمنان به تریبونهای بیشتر نیاز ندارد؛ به گفتوگوهای عمیقتر نیاز دارد.
به نشستهایی که بعد از پایانشان، پرسشها تازه آغاز شوند؛ بدون ترس
و دلهره های مرسوم
به جلساتی که مخاطب با یک فکر تازه از آنها بیرون بیاید؛
و به فضاهایی که در آنها شنیدن، به اندازه سخن گفتن ارزش داشته باشد.
شاید ارزش واقعی نشستهای اخیر نیز همین باشد؛ اینکه بار دیگر یادآوری کرد وقتی تریبون جای خود را به گفتوگو میدهد، نشست میتواند از یک برنامه تشریفاتی به یک اتفاق فکری تبدیل شود.
امید که این مسیر ادامه یابد؛
که گفتوگو فصلی و مستمر شود؛
که رسانه بیشتر شنیده شود؛
و فضای گفتمانی استان، از تکرار فاصله بگیرد و به سمت اندیشه، پرسش، نقد، فهم و راهحل حرکت کند.
این شاید آغاز یک سنت تازه باشد؛
سنتی که در آن، به جای «سخنرانی برای مخاطب»، «گفتوگو با مخاطب» اصل باشد.









